Blog > Komentarze do wpisu
Część druga.

 GAŁĄŻ  WIELUŃSKA  (XVI-XVIII w.)

Oprócz omówionych w poprzednim rozdziele potomków rodu, w drugiej połowie  XVI w. występuje w ziemi wieluńskiej jeszcze czterech Konopnickich. Są to bracia: Aleksy, Piotr Adrian i Maciej.Nie udało się ustalić, kto był ich ojcem, najbardziej jednak prawdopodobne wydaje się, że byli wnukami Andrzeja, a więc  stryjeczno-stryjecznymi braćmi Hieronima.Z całą pewnością pochodzili z rodu Jastrzębców i byli potomkami Jana z Kroczowa, określani są  bowiem w dokumentach stale jako " z Krokowa Konopniccy", Od nich a konkretnie od najstarszego Aleksego,pochodzą przypuszcaalnie wszyscy póżniejsi potomkowie tego rodu

W 1578 roku czterej  bracia Konopniccy dokonali działów rodzinnuch, zapewne najmłodszy z nich osiągnął wtedy pełnoletność.Dwaj młodsi, to znaczy Adam i Maciej, zrezygnowali z dziedzictwa obejmującego Bębnów.Wolę Bębnowską (zapewne dawniejsza Wola Konopnicka) oraz część Walkowa.Zapewne otrzymali spadek po matce lub odszkodowanie w gotówce,Dobra przypadły dwóm starszm braciom, Aleksemu i Piotrowi.

Najstarszy z braci, Aleksy Konopnicki, urodził się przypuszczalnie między 1545 a 1550 rokiem. Określany jest w dokumentach jako dziedzic Bębnowa z przyległościami, sprawował urząd podsędka ziemskiego wieluńskiego (najstarsza wzmianka z 1579 roku).Znacznie póżniej, bo w 1596 roku był też podstarościm w Krzepicach, w województwie krakowskim, jednak nad samą granicą ziemi wieluńskiej.

Do Bębnowa należały rozległe lasy graniczące z Niechmierowem.Aleksy prowadził na tym terenie kolonizację, założył kilka nowych osad i kontynuował przewlekły proces o granice, zakończony ostatecznie około 1600 roku.Procesował się również  z Mikołajem Zebrzydowskim i innymi o granice między Wałkowem a Strobinem.

Aleksy Konopnicki był żonaty z Anną Czajewską, córką Jana. z  tej samej rodziny, z której pochodziła żona Andrzeja Konopnickiego.Miał pięcioro dzieci, urodzonych przypuszczalnie w latach 1575-1585, mianowicie:córki Agnieszkę i Annę oraz synów Jana, Samuela i Stanisława.Zmarł w 1597 roku.

Młodszy brat Aleksego,Piotr Konopnicki, otrzymał w wyniku działów rodzinnych w 1578 roku połowę dziedzictwa na Bębnowie z pryległościami.Póżniej przypuszczalnie zrezygnował z tego dziedzictwa, pracował bowiem w żupach solnych i już w 1580 roku zajmował intratne stanowisko podżupnika bocheńskiego. W póżniejszych księgach wieluńskich nie ma o nim wzmianek, nic też nie wiadomo o jego ewentualnym potowstwie.

Trzeci z braci, Adrian Konopnicki, nie żył już w 1595 roku, Nie wiadomo czy miał jakieś potomstwo.

Najmłodszy z czterech braci, Mkołaj Konopnicki, wymirniony jest w dokumentach po raz ostetni w 1595 roku.W 1631 r0ku wdocwa po Macieju Konopnickm, zapewne tym samym, wysłała na pospolite ruszenie pod  Lwów konnego pachołka nazwiskiem Osiński.Synem, albo raczej wnukiem Macieja był zapewne Paweł Konopnicki, dzierżawca wsi Osiny koło Wielunia, który zmarł w 1674 roku.Był on żonaty z Zofią Skrzyńską, a jego córka Jadwiga była w 1688 roku zamężna za Andrejem Stobieckim.

Przejdżmy do następnego pokolenia Konopnickich, to znaczy do potomstwa Aleksego, żyącego w ziemi wieluńskiej na przełomie XVI i XVII w. 

Najstarszzy syn Aleksego, Jan Konopnicki, urodził   się przypuszczalnie około 1575 roku.Otrzymał po ojcu urząd podsędka ziemskiego, który pełnił już w roku 1602.  Był w 1631 roku, wraz z bratem Samuelem, współwłścicielem wsi Bębnów.Trzeci brat, Stanisław, wymieniony w tym samym dokumencie, nie był natomiast współwłaścicielem tej wsi.Znana jest zona tylko jednego z trzech braci, mianowicie Samuela Konopnickiego.Była nią Jadwiga Kaszewska, pochodząca z powiatu orłowskiego w województwie łęczyckim.

Z córek Aleksego Konopnickirgo, Agnieszka wyszła za Samuela Nagórskiego (wzmianka z 1598 roku), a Anna za Stanisława Rostogę,z rodzin szlacheckich licznie zrodzonych w ziemi wieluńskiej. 

Kolejne pokolenie Konopnickich jest dość licznie prezentowane w ziemi wieluńskiej.Pojawiają się Konopniccy w ziemiach sąsiednich, brak jes jednak danych dla ustalenia, którego z trzech synów Aleksego byli oni potomkami.W tym pokoleniu Konopniccy traca ostatnią ze swych wsi, nabytych na początku XVI wieku przez Jana z Kroczowa, mianowicie Bębnów.

Wśród licznych Konopnickich, wymienianych przez żródła w latach 1630-1660   zasłgują na wzmiankę:

Wojciech Konopnicki,przypuszczalnie syn Jana lub Samuela,pełnoletni w 1631 roku, miecznik ziemi wieluńskiej w 1635 roku.W czasie najazdu szwedzkiego w 1654 roku ukrywał się w swoich dobrach jezuitów z Kalisza.Przypuszczalnie był ostatnim Konopnickim, który gospodarował w Bębnowie. W 1664 roku z potomków Aleksego siedział tam tylko na części wsi Stanisław Nagórski, syn Samuela i Agnieszki Konopnickiej. Reszta wsi należała do różnych nowonabywców.

Jako mieszkaniec       ziemi wieluńskiej wymieniony jest w żródłach również Mikołaj Konopnicki, który w 1631 roku stawił  się z tą ziemią na pospolite ruszenie pod Lwowem.Następnie jednak przeniósł się do ziemi sieradzkiej, gdzie dzierżawił wieś Grabicę w powiecie piotrkowskim.Zmarł 25 lipca 1640 roku, pozostawiając wdowę i córkę, zamężną za Jaroszem (Hieronimem) Szczepanowski,I on zapewne był synem Jana bądż Samuela.

Do ziemi sieradzkiej  przeniósł się również Stanisław Konopnicki, który  do 1656 roku dzierżawił wieś Popów w powiecie szadkowskim. W czasie potopu szwedzkiego  wstąpił do wojska, walczył w obronie ojczyzny.Właściciel wsi. korzystając z jego nieobecności, usunął bezprawnie z dzierżawy żonę Zofię Ubysz z nieletnimi dziećmi, rabując przy tym cały ich dobytek.Stanisław Konopnicki wniósł w związku tym 29 serpnia 1656 roku protestację do grodu w Koninie.Zapewne osiedlił się następnie w północnej części województwa kaliskiego i jest, być może, protoplastą gałęzi Konopnickich, żyjącej na pograniczu województw kaliskiego i brzesko-kujawskiego.

Inny Stanisław Konopnicki, zapewne wnuk, może już prawnuk Aleksego,przeniósł sie przed 1648 rokiem do województwa poznańskiego i kaliskiego.Uczestniczył zwojewództwem poznańskim w elekcji króla Jana Kazimerza w 1648 roku i króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 roku, a następnie z województwem kaliskim w elekcji króla Jana III Sobieskiego w 1674 roku.Nabył jakieś dobra w województwie kaliskim i w 1654 roku został wybrany podczaszym kaliskim, ale nominacja na ten urząd nie doszła do skutku z powodu najazdu szwedzkiego.w 1670 roku został natomiast wojskim wschowskim.

Kilku innych Konopnickich, jak Mateusz, Andrzej, dwóch Stanisławów, Franciszek i Adam, uczestniczyło w elekcjach królów polskich w latach 1648, 1669 i 1674 z województwami poznańskim, kaliskim, krakowskim i brzesko-litewskim.Losu ich potomstwa nie sposób prześledzić.

W połowie XVII wieku Konopniccy potracili swoje dobra w ziemi wieluńskiej i - jak wówczas mawiano -"chadzali dzeirżawami" wielu szukało szczęścia po innych ziemiach ale nieliczni tylko dorobili się ponownie.Trudno orzec, co spowodowało ten upadek rodziny.Zapewne przyczyniło się do tego rozrodzenie i dzielenie ojcowizny na coraz to mniesze kawałki.Dużą rolę odegrały także wydarzenia wojenne, a szczególnie okres "Potopu" (1648-1656), który wyrządził w całym kraju, również w ziemi wieluńskiej, bardzo dotkliwe szkody.

Nie wszyscy jednak Konopniccy opuścili ziemię wieluńską. W końcu XVII wieku występuje tu Adam         tu Konopnicki, delegat ziemi wieluńskiej na elekcję w 1697 roku, w wyniku której królem polskim został wybrany August II Sas.

 W drugiej polowie XVIII wieku Konopniccy dochodzą znów do pewnego znaczenia na ziemi wieluńskiej, sprawują urzędy ziemskie, co było uzależnione od posiadania własności ziemskij. I tak  Antoni Konopnicki był pisarzem grodzkim wieluńskim i posłował z tej ziemi na sejm elekcyjny w 1764 rok, na którym królem polskim wybrany został Stanisław Poniatowski.Jakub Konopnicki był w 1767 roku sędzią grodzkim wieluńskim.Szymon Konopnicki, pełnoletni w 1762 roku, dzierżawił w 1768 roku dobra Dobrosław w ziemi wieluńskiej (powiat ostrzeszowski),procesował się w 1773 roku z Wierwikowskim.Ksiądz Ignacy Konopnicki był w 1789 roku proboszczem w Ożarowie Koło Wielunia.

GAŁĄŻ  MAŁOPOLSKA (XVII-XIXw.}

Jednym z wnuków Jana, Samuela lub Stanisława był Jakub Konopnicki, urodzony przypuszczlnie około roku 1640. Początkowo mieszkał w ziemi wieluńskiej, z którą podpisał elekcję króla MIchała Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 roku.W tym czasie poślubil Katarzynę Grodzicką, dziedziczkę części wsi Przystajń, koło miasteczka Krzepice, w powiecie lelowskim wojedztwa krakowskiego, niedaleko od graicy ziemi wieluńskiej, gdzie osiedlił się. Związki Konopnickich z Krzepicami są zresztą znacznie wcześniejsze.Już Aleksy, pradziad Jakuba, był podstarościm krzepickim.

Jakub Konopnicki zmarł stosunkowo młodo, zapewne około 1680 roku.Wdowa po nim wyszła powtórnie za mąż za Andrzeja Zabickiego, a w 1692 roku zmarła .Po Jakubie pozostało troje dzieci i w ten sposób zapoczątkowana została małopolska gałąż rodziny Konopnickich

 Najstarsza córka, Marianna Konopnicka, urodzona około 1673 roku, wyszła za mąż w 1693 roku za Sebastiana Jerzmanowskiego, syna Grzegorza z województwa łęczyckiego.Drugi z kolei był zapewne syn Aleksander Konopnicki, Który służył w wojsku, był w 1712 roku kapitanem wojsk koronnych. Dalsze jego losy nie są znane.

Trzeci z potomstwa Jakuba, Franciszek Konopnicki ,gospodarował na przypadłej mu części wsi Przystajń, uczestniczył z ziemią krakowską w elekcji króla Augusta II Sasa w 1697 roku i procesował się zaciekle z ojczymem Żabickim.Z potomstwa jego znany jest tylko jeden syn Aleksander, mylony ze stryjem tego imienia.

Aleksander Konopnicki urodził się około 1700 roku.Wcześnie wstąpił do służby wojskowej i w 1734 roku został rotmistrzem chorągwi pancernej w wojsku koronnym.Była to funkcja dość znaczna. która otworzyła mu drogę do kariery.W 1735 roku posłował z powiatu lelowskiego na sejm zwany pacykifacyjnym, a od 1750 używał tytułu podczaszego żytomierskiego.Nie wiadomo jednak czy była to godność rzeczywista, czy fikcyjna.Aleksander dorobił się dość znacznego majątku i w  1745 roku pożyczył Józefowi Szembekowi  ze znanej rodziny magnackiej sumę 60.000 złp. W zamian otrzymał w zastaw duże dobra Rokitno Szlacheckie w ziemi krakowskiej, nad samą granicą Śląska. Szembek  nie zwracał pożyczki i w rezultacie dobra pozostały w posesji Aleksandra Konopnickiego aż do jego śmierci w 1764 roku.

Aleksander ożenił się około roku 1740 z Joanną Iwańską, córką Piotra, stolnika piotrowskiego i Eleonory z Olszewskich.Była tp rodzina bardzo zamożna i panna otrzymała duży posag.Małżeństwo miało czworo dzieci: córkę Zofię, oraz synów Aleksandra, Maurycego i Kazimierza. Ich dzieje związane są ściśle z konfederacją barską (1768-1772).

Zofia Konopnicka wyszła za mąż za Andrzeja Morzkowskiego, sędziego ziemskiego wieluńskiego, właściciela dóbr Jajki i innych w ziemi sieradzkiej, posesora dóbr Kurów i Turów w ziemi wieluńskiej.Po utworzeniu konfederacji barskiej został on wybrany marszałkiem tej konfederacji w ziemi wieluńskiej i zachował to stanowisko aż  do ostatecznego upadku konfederacji w 1772 roku.Był czynnym działaczem konfederackim na terenie ziemi wieluńskiej i na emigracji.Cała rodzina musiała uciekać za granicę przed wojskami rosyjskimi.Zofia zmarła w 1769 roku we Wrocławiu, pozostawiając jedną córkę Józefę, która póżniej wyszła za Wojciecha Kamińskiego.

W konfederacji barskiej walczyli od samego początku wszyscy trzej synowie Aleksandra Konopnickiego. Nic bliższego nie wiadomo o działalności starszego i najmłodszego, poza tym, że Aleksander zginął przed 1772 rokiem, zaś Kazimierz Konopnicki zaginął przed tą datą i nie odnalazł się, zapewne więc również zginął lub zmarł na Syberii, dokąd Rosjanie wywieżli wziętych do niewoli konfederatów.

Dużą rolę w wojnie konfederackiej odegrał drugi z rzędu syn Aleksandra, Maurycy Konopnicki, używający przydomka Boleszczyc. Urodził się okolo 1740 roku, a w 1765 roku ożenił się z Konstancją Rayską herbu Kiertlicz, używająca również nazwiska Kiertlicz-Rayska. Maurycy nabył od szwagra majątek rodowy Rayskich, Perzowice, w Księstwie Siewieskim i tam osiadł.Zapewne musiał należeć do konspiracji przygotowującej powstanie, bo wkrótce po zawiązaniu konfederacji barskiej w 1768 roku włączył się do niej i brał w niej nadzwyczaj czynny udział aż do samego prawie końca.

Maurycy Konopnicki był jednym z organizatorów konfederacji barkiej ziemi krakowskiej i 26 czerwca 1768 roku podpisał akt jej zawiązania.W lipcu i sierpnu tego roku brał udział jako rotmistrz w obronie Krakowa przed oblegającymi miasto wojskami rosyjskimi.Po kapitulacji, dnia 17 sierpnia został zmuszony wraz z innymi obrońcami do podpisania "recesu" i zwolniony.Powrócił wtedy do swego majątku Perzowice. W połowie marca 1769 roku Rosjanie wkroczyli do Księstwa Siewiierskiego, stanowiącego wówczas formalnie odrębne państwo ( z biskupem krakowskim jako księciem).Wbrew udzielonym poprzednio gwarancjom aresztowali Konopnickiego i osadzili w więzieniu w Krakowie.Po pewnym czasie zwolnili go.Wówczas udał się do Wielkopolski i wstąpił ponownie do wojska konfederackiego.Walczył jako rotmistrz pod dowództwem Malczewskiego (marszałka konfederacji w Wielkipolsce), brał udział w licznych bitwach i potyczkach na terenie województwa poznańskiego, kaliskiego, sieradzkiego i krakowskiego.  Po różnych perypetiach, związanych z walką o władze w kierownictwie konfederacji barskiej, został przydzielony ze swą chorągwią pod komendę Zaremby.Prusacy, którzy wkraczali w tym czasie na przygraniczne tereny Rzeczypospolitej, obrabowali  doszczętnie Maurycego Konopnickiego 29 lipca 1770 roku. W pażdzierniku    1770 roku brał on udział w wyprawie Kazimierza Pułaskiego i Zaremby na Poznań. Pod koniec 1771 roku przeszedł ze swoją chorągwią pod komendę Kazimierza Pułaskiego, zimą zajmował się aprowizow

aniem twierdzy jasnogórskiej.Dnia 6 marca 1772 roku w potyczce z Moskalami dostał się do niewoli i po krótkim pobycie w więzieniu w Piotrkowie został wysłany na Sybir.Powrócił stamtąd w 1773 roku i osiadł ponownie w swym majątku Perzowice,

Po upadku konfederacji barskiej Maurycy Konopnicki szerszej działalności politycznej już nie prowadzi.Przez szereg lat pełnił funkcję burgrabiego Ksęstwa Siewierskiego.Był też przez preien czas subdelegatem siewierskim.Zmarł okłoło 1790 roku. Pozostawił po sobie tylko jedną córkę nie ustalonego imienia.Na niej zapewne wygasła omawiana gałąż Konopnickich.

Nie jest to jednak pewne, bo oto w 1847 roku legitymował się jako szlachcic w Cesarstwie Rosyjskim mieszkający na Wołyniu Jan Konopnicki herbu Jastrzębiec, syn Kazimierza.Legitymował się razem z dorosłym synem Antonim i dwoma wnukami:Stanisławem i Ignacym. Nasuwa się przypuszczenie, że był on synem Kazimierza, mlodszego brata Maurycego, który zginął pod koniec konfederacji barskiej.Być może ocalał jednak i osiadł póżniej na Wołyniu.Może zresztą zginął  w czasie konfeeracji barskiej, ale zdążył się uprzednio ożenić i mieć syna.Wspomniany Jan Konnopnicki musiałby się w takim razie urodzić przed 1772 rokiem.Jest to zupełnie możliwe.W 1847 roku miałby około 75 lat.Sprawa zostaje jednak        nie wyjaśniona, tym bardziej,że dalsze losy tej gałązki Konopnickich nie są znane.

W Małopolsce żyła w XVIII i XIX  wieku jeszcze jedna rodzina Konopnickich, której pochodzenia nie dało się ustalić. W 1782 roku legitymowali się mianowicie w Trembowli  (ówczesna GalicjaWschodnia)  bracia Konopniccy: Jakub,  żonaty z Heleną i Tomasz żonaty Agnieszką Prejmową.Byli oni synami Aleksandra i Apolonii z Jaroszewiczów, a wnukami Andrzeja i Marianny Lenginówny.

Jakub Konopnicki miał synów Tomasza i Jana Aleksandra, żonatego z Elżbietą Oborską, ten zaś synów Jana ,Mateusza , Józefa i Fuystyna. Z kolei Tomasz Konopnicki miał syna Macieja, żonatego z Marianną Oborską, a ten syna Ludwika, który legitymował się znów w Galicj w 1849 roku. Nie udało się ustalić ani pochodzena, ani dalszego potomstwa tej gałązki Konopnickich. Może pochodzili oni od Konopnickich z powiatu lelowskiego, a może od  innych.

Koniec części drugiej.

 Czytaj dalej

niedziela, 11 maja 2008, ewaciekawostki

Polecane wpisy

  • Część piąta i ostatnia.

    GAŁĄŻ KUJAWSKA (XVIII-XXw.) W drugiej połowie XVII w. Konopniccy zawędrowali do pólnocnej części województwa kaliskiego, graniczącej z Kujawami. Wspomniany Stan

  • Część czwarta.

    GAŁĄŻ SIERADZKA - ciag dalszy (XIX-XX w.) Sieradzką linię Konopnickich kontynuował w XIX wieku najstarszy syn Ignacego i Telki z Potockich, Wawrzyniec Konopnick

  • Jedyna miłość Joanny.

    Mając szesnaście lat zakochałam się bez pamięci w Marku.Nie wiedziałam wówczas że będzie to miało aż tak ogromy wpływ na całemoje dalsze życie.Zakochałam się i

Komentarze
2008/05/13 14:19:17
Rewelacja! Szkoda, że ja nie mogę tak dokładnie odtworzyć moich korzeni. Ale cóż, nie jestem z rodu Konopnickich. Brawo, Niunio!
-
2008/05/13 21:29:40
Bardzo ciekawe.To wspaniałe mieć takie korzenie .Nie mogę się doczekać opisu dalszych dziejów rodu Konopnickich.
-
2015/08/16 10:23:48
Gazeta Warszawska. 1778, nr 89 na ostatniej stronie zawiera informację o poszukiwaniach Kazimierza Konopnickiego z gałęzi małopolskiej. ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=59100&from=publication Oddalił się z domu gdy miał 15 lat a w roku 1778 minęło już 28 lat odkąd nie ma żadnych informacji o nim